FTA ଓ BTA ମଧ୍ୟରେ କଣ ଅଛି ତାରତମ୍ୟ
by admin on | 2026-02-09 00:31:20
Share: Facebook | Twitter | Whatsapp | Linkedin Visits: 18
ମୂଳତଃ, କ FTA ହେଉଛି ଏକ ବିସ୍ତୃତ, ବାଣିଜ୍ୟ ଉଦାରୀକରଣ ଚୁକ୍ତି ଏବଂ ଦୁଇଟି ଅଂଶୀଦାରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ କ୍ଷେତ୍ର-ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଚୁକ୍ତି।
WTO
ଅନୁପାଳ ନ: ଯେଉଁ BTA କେବଳ ଏକ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ପରିସରର ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ଅଗ୍ରାଧିକାର
ଶୁଳ୍କ ପ୍ରଦାନ କରେ, ସେମାନେ WTOର MFN ନୀତିକୁ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲଂଘନ
କରିପାରିବେ ଯଦି ନାହିଁ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନେ ବିକାଶଶୀଳ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ
‘ସକ୍ଷମ କରିବା ଧାରା’ ପରି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବ୍ୟତିକ୍ରମ ଅଧୀନରେ ଯୋଗ୍ୟ ହୋଇନାହାନ୍ତି,
କିମ୍ବା ଏକ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ସମୟସୀମା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ FTA ଆଡକୁ ଏକ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ
ପଦକ୍ଷେପ ଭାବରେ ସଂଗଠିତ ହୋଇନାହାନ୍ତି।
ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ
: ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ-ସ୍କେଲ, ଜଟିଳ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତିନାମା ପାଇଁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିବଦ୍ଧ ନହୋଇ
ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବାଣିଜ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ସମାଧାନ କରିବା କିମ୍ବା ତୁରନ୍ତ ଶୁଳ୍କ ବିବାଦ
ସମାଧାନ କରିବା ପାଇଁ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ଦ୍ରୁତ ଉପାୟ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ।
ପରିସର : BTA ଅଧିକ ଚୟନମୂଳକ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବାଣିଜ୍ୟ ଦିଗ କିମ୍ବା ଉତ୍ପାଦ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରର ସୀମିତ ତାଲିକା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରେ।
ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତିନାମା (BTA)
WTO
ଅନୁପାଳନ : ଯଦି ସେମାନେ ‘ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଭାବରେ ସମସ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ’ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ପୂରଣ
କରନ୍ତି, ତେବେ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ WTO ସଦସ୍ୟ (ସର୍ବାଧିକ ପସନ୍ଦିତ ରାଷ୍ଟ୍ର
ନୀତି)କୁ ବିସ୍ତାର ନକରି ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କୁ ଅଗ୍ରାଧିକାରପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବହାର ପ୍ରଦାନ
କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଏ।
ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ : ବିଭିନ୍ନ ଶିଳ୍ପରେ ଅଧିକାଂଶ ଟାରିଫ୍, କୋଟା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାଣିଜ୍ୟ ପ୍ରତିବନ୍ଧକକୁ ଦୂର କରି ଗଭୀର, ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଅର୍ଥନୈତିକ ସମନ୍ୱୟ।
ପରିସର : FTA ହେଉଛି ବ୍ୟାପକ ଚୁକ୍ତିନାମା ଯାହା ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ‘ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଭାବରେ ସମସ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ’କୁ ସାମିଲ କରେ।
ମୁକ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତିନାମା (FTA)
ମୁଖ୍ୟ ପାର୍ଥକ୍ୟ ସେମାନଙ୍କର ପରିସର ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ସଂଗଠନ (WTO) ନିୟମ ସହିତ ଅନୁପାଳନରେ ରହିଛି।
BTA : ହେଉଛି ଏକ
ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତିନାମା, ଦୁଇଟି ରାଷ୍ଟ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅଧିକ ସୀମିତ
ଚୁକ୍ତି; ଯାହା ସାଧାରଣତଃ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ଷେତ୍ର କିମ୍ବା ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ
କରିଥାଏ।
FTA : ଏକ ମୁକ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତିନାମା ପାଇଁ ବୁଝାଏ। ଅଧିକାଂଶ ସାମଗ୍ରୀ ଏବଂ
ସେବା ଉପରେ ବାଣିଜ୍ୟ ପ୍ରତିବନ୍ଧକକୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବରେ ହ୍ରାସ କିମ୍ବା ଦୂର କରିବା
ପାଇଁ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବ୍ୟାପକ ଚୁକ୍ତି।
